โจทย์ใหญ่ในการเลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์ 2569 วิกฤตฝุ่น PM2.5

วิกฤตฝุ่น PM2.5 กลายเป็นโจทย์ใหญ่ในการเลือกตั้งกุมภาพันธ์ 2569 นี้ โดยแต่ละพรรคการเมืองได้เสนอแนวทางแก้ปัญหาที่มุ่งเน้นความยั่งยืนผ่านเครื่องมือที่แตกต่างกัน ทั้งในเชิงกฎหมาย เศรษฐกิจ และเทคโนโลยี บ้างส่วนดังนี้ครับ

1. พรรคประชาชน (เบอร์ 46) เน้นการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างด้วยหลักการ "ผู้ก่อมลพิษต้องเป็นผู้จ่าย" และการใช้ข้อมูลนำทางกฎหมาย PRTR (Pollutant Release and Transfer Register): บังคับให้โรงงานอุตสาหกรรมต้องรายงานและเปิดเผยปริมาณการปล่อยมลพิษสู่สาธารณะ เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบแหล่งกำเนิดฝุ่นรอบตัวได้ กองทุนดับไฟป่า: กระจายงบประมาณและอำนาจลงสู่ท้องถิ่นโดยตรง เพื่อจัดการไฟป่าในพื้นที่อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ นโยบายเกษตรไม่เผา: สร้างมาตรฐานการค้าที่เข้มงวด งดนำเข้าผลผลิตทางการเกษตร (เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์) จากประเทศเพื่อนบ้านที่มาจากการเผาป่าและพื้นที่เกษตร
2. พรรคเพื่อไทย (เบอร์ 9) เน้นการบริหารจัดการผ่าน พ.ร.บ. อากาศสะอาด และมาตรการทางเศรษฐกิจ Clean Air Act: ผลักดันกฎหมายอากาศสะอาดให้เป็นกลไกหลักในการควบคุมแหล่งกำเนิดฝุ่นจากทุกภาคส่วน (รถยนต์, อุตสาหกรรม, เกษตร) เปลี่ยนรถเมล์เป็น EV: เร่งรัดการเปลี่ยนรถเมล์ในกรุงเทพฯ และปริมณฑลให้เป็นไฟฟ้า 100% เพื่อลดมลพิษจากไอเสียรถยนต์ในเมืการทูตเชิงรุก: ยกระดับปัญหาฝุ่นข้ามพรมแดนเป็นวาระสำคัญของอาเซียน เพื่อขอความร่วมมือจากประเทศเพื่อนบ้านในการลดจุดความร้อน (Hotspots)
3. พรรคประชาธิปัตย์ (เบอร์ 27) ชูแคมเปญ "สิทธิในการหายใจ" ด้วยกฎหมาย 3 ฉบับและจูงใจคนเมือง 3 กฎหมายรากฐาน: ผลักดัน พ.ร.บ. อากาศสะอาด, พ.ร.บ. เศรษฐกิจหมุนเวียน (ลดขยะต้นทาง), และกฎหมายว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโครงข่ายขนส่ง 5-30 บาท: เชื่อมโยงรถไฟฟ้าและรถเมล์ด้วยค่าโดยสารราคาประหยัด เพื่อจูงใจให้คนลดการใช้รถยนต์ส่วนตัว พันธบัตรป่าไม้: สร้างกลไกจูงใจให้ภาคเอกชนและประชาชนร่วมกันปลูกป่าเพื่อดักจับฝุ่นและคาร์บอน
4. พรรคภูมิใจไทย (เบอร์ 37) เน้นนโยบาย "พลังงานสะอาด ลดรายจ่าย โซลาร์เซลล์และมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า: ส่งเสริมให้ติดโซลาร์เซลล์ที่บ้านและให้สิทธิซื้อรถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าในราคาถูก (ประมาณ 6,000 บาท) เพื่อลดการใช้เครื่องยนต์สันดาปในระดับชุมชน รถเมล์ไฟฟ้าครอบคลุม: ขยายโครงข่ายรถเมล์ไฟฟ้า (EV Bus) ไปทั่วกรุงเทพฯ และเมืองใหญ่ พร้อมกำหนดเพดานค่าโดยสารที่เข้าถึงได้ พรรคกล้าธรรม เบอร์ 42 การผลักดันกฎหมายอากาศสะอาด (Clean Air Act) พรรคให้ความสำคัญกับการมีกฎหมายเฉพาะเพื่อจัดการกับมลพิษทางอากาศ โดยเน้นการกำหนดมาตรฐานควบคุมมลพิษจากแหล่งกำเนิดอย่างเข้มงวด ทั้งจากภาคอุตสาหกรรม การก่อสร้าง และการคมนาคม การจัดการปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดน (Transboundary Haze) นี่คือจุดเน้นสำคัญ เนื่องจากฝุ่นส่วนหนึ่งมาจากการเผาในประเทศเพื่อนบ้าน นโยบายของพรรคจึงเน้นไปที่ การเจรจาระดับอาเซียน: ใช้กลไกทางการทูตเพื่อขอความร่วมมือในการลดจุดความร้อน (Hotspots) เกษตรพันธสัญญา (Contract Farming): ตรวจสอบและกำกับดูแลบริษัทเอกชนไทยที่ไปลงทุนปลูกพืชในประเทศเพื่อนบ้าน ให้มีมาตรการควบคุมการเผาที่เข้มงวด การเปลี่ยนผ่านสู่เกษตรปลอดการเผา สนับสนุนให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนวิธีการกำจัดเศษวัสดุทางการเกษตร แทนที่จะเผา โดยใช้แนวทาง: การแปรรูปวัสดุเกษตร: สนับสนุนเทคโนโลยีการเปลี่ยนฟางข้าวหรือซังข้าวโพดให้เป็นพลังงานหรือผลิตภัณฑ์อื่นที่มีมูลค่า แรงจูงใจทางภาษี: ให้สิทธิประโยชน์แก่ผู้ประกอบการที่สนับสนุนเครื่องจักรกลการเกษตรเพื่อลดการเผา การส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และพลังงานสะอาด ผลักดันให้มีการใช้รถเมล์ไฟฟ้า (EV Bus) ในเขตเมืองมากขึ้น สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานอย่างสถานีชาร์จ เพื่อจูงใจให้ประชาชนเปลี่ยนมาใช้รถยนต์ที่ไม่ปล่อยมลพิษ

นโยบายของทุกพรรคการเมืองที่กล่าวมานั้น เป็นนโยบายบ้างส่วน และ ถือว่ามีนโยบายที่ดี แต่ปัญหาฝุ่น PM2.5 ควรเป็นปัญหาวาระของชาติในการแก้ไขปัญหาเนื่องจากเป็นปัญหาที่อันตรายส่งผลถึงสุขภาพโดยตรงของประชาชน ทั้งนี้อันตรายจากฝุ่น PM 2.5 ส่งผลโดยตรงต่อระบบทางเดินหายใจ ทำให้เกิดอาการไอ จมูกอักเสบ เจ็บคอ คันจมูก คันตา น้ำมูกไหล และทำให้เกิดโรคต่าง ๆ เช่น โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง การสัมผัสฝุ่น PM 2.5 เป็นเวลานาน เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคทางเดินหายใจเรื้อรัง เช่น โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และ โรคหลอดลมโป่งพองหืดหอบ ฝุ่น PM 2.5 กระตุ้นอาการหืดหอบ ทำให้เกิดหายใจลำบาก หายใจเสียงหวีด แน่นหน้าอก และไอโรคมะเร็งปอด : การสัมผัสฝุ่น PM 2.5 อย่างต่อเนื่องเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งปอด จนถึงชีวิตได้

เราจึงขอให้รัฐบาลหลังจากเลือกตั้ง 8 กุมภา 2569 แก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างเป็นรูปธรรม และ เร่งด่วน ตามที่ได้ให้สัญญาไว้กับคุณ CK บนเวทีดีเบต the standard ที่ผ่านมา เพราะอากาศสะอาด คือ ชีวิตของประชาชน.